سرطان های گوارشی از جمله شایع ترین و در عین حال مرگ بارترین انواع سرطان ها بوده که اندام هایی مانند مری، معده، روده باریک، کولون، رکتوم، کبد، لوزالمعده و کیسه صفرا را درگیر می کنند. این بیماری ها در مراحل اولیه علائم واضحی ندارند و همین موضوع باعث می شود که بسیاری از بیماران در مراحل پیشرفته تر مراجعه کنند. اما چه عواملی باعث بروز این سرطان ها می شوند و چگونه میتوان از آنها پیشگیری کرد؟ در این مقاله قصد داریم به بررسی انواع سرطان های دستگاه گوارش، علائم، دلایل بروز، روشهای تشخیص آن بپردازیم پس با ما همراه باشید.
سرطان های دستگاه گوارش چیست؟
سرطان های دستگاه گوارش در قسمت های مختلف دستگاه گوارش اعم از مری، معده، روده بزرگ، روده کوچک، پانکراس، کبد و مقعد ایجاد می شوند. این سرطان ها به دلیل عواملی مانند رژیم غذایی نامناسب، عوامل ژنتیکی، مصرف الکل و سیگار، عفونت های مزمن و التهاب های مزمن در دستگاه گوارش بروز می کنند. علائم این سرطان ها با توجه به محل و نوع آنها متغیر بوده و تشخیص زودهنگام و درمان به موقع آن شانس بهبود را افزایش می دهد.
انواع سرطان های دستگاه گوارش
سرطان های گوارشی به انواع مختلفی تقسیم می شود که هر کدام در بخشهای مختلف دستگاه گوارش رخ می دهند که این سرطان ها شامل موارد زیر هستند:
سرطان معده
سرطان معده یکی از انواع سرطان های دستگاه گوارش بوده که در دیواره معده شروع می شود. این نوع سرطان به آرامی رشد کرده و علائم آن در مراحل ابتدایی نامشخص است، اما در مراحل پیشرفته تر شامل درد معده، احساس سیری سریع بعد از خوردن مقدار کمی غذا، کاهش وزن، خونریزی داخلی، استفراغ و ضعف عمومی می باشد. عوامل خطر سرطان معده شامل عفونت با باکتری هلیکوباکتر پیلوری، سابقه خانوادگی، مصرف زیاد مواد غذایی دودی، شور و ترش و بیماری های مزمن معده مانند گاستریت یا زخم معده هستند.
سرطان مری
این بیماری در مراحل اولیه علائم کمی دارد و در ابتدا با مشکلاتی مانند دشواری در بلع ، درد قفسه سینه، کاهش وزن بی دلیل، سرفه و گرفتگی صدا همراه است. عوامل خطر برای ابتلا به سرطان مری شامل مصرف زیاد الکل و سیگار، رفلاکس معده، چاقی، رژیم غذایی کم سبزیجات و برخی عفونت ها می باشد. دو نوع اصلی سرطان مری شامل آدنوکارسینوما که در بخش پایین مری ایجاد می شود و بیشتر در افراد با سابقه رفلاکس معده مشاهده می شود و کارسینومای سلول سنگفرشی بیشتر در بخش های بالایی مری رخ می دهد.
سرطان پانکراس
این سرطان در مراحل ابتدایی با علائم کمی همراه بوده، به همین دلیل در مراحل پیشرفته تشخیص داده می شود. علائم این عارضه شامل درد شکم، کاهش وزن غیرقابل توجیه، زردی پوست و چشم ها، تهوع، ضعف و تغییر در عادات روده می باشد. عوامل خطر برای این بیماری شامل سابقه خانوادگی، مصرف سیگار، چاقی و داشتن بیماری های مزمن پانکراس مانند پانکراتیت مزمن است.
سرطان کبد
سرطان کبد در افرادی که به بیماری های مزمن کبدی مانند سیروز یا هپاتیت B و C مبتلا هستند، بروز می کند. این سرطان در مراحل اولیه بدون علائم بوده اما با پیشرفت بیماری علائمی مانند زردی پوست و چشم ها، درد یا فشار در ناحیه شکم، کاهش وزن بی دلیل، خستگی مفرط، تهوع، استفراغ و از دست دادن اشتها بروز می کند.
سرطان کیسه صفرا
این نوع سرطان اغلب تا زمانی که به مراحل پیشرفته برسد، تشخیص داده نمی شود. علائم این نوع سرطان شامل درد در ناحیه بالای شکم، تهوع، کاهش وزن غیرعادی، زردی پوست و چشم ها و سوءهاضمه است. عوامل خطر برای ابتلا به سرطان کیسه صفرا شامل سابقه بیماری های صفراوی مانند سنگ صفرا، چاقی، دیابت، التهاب مزمن کیسه صفرا و سابقه خانوادگی است.
سرطان روده بزرگ
این سرطان از پولیپ های غیرسرطانی روده که در طول زمان به سرطان تبدیل می شوند، ایجاد می شود. علائم سرطان کولون شامل خونریزی از مقعد، تغییرات در عادات روده مانند اسهال یا یبوست مداوم، کاهش وزن غیرقابل توجیه، درد شکم و احساس عدم تخلیه کامل روده بعد از اجابت مزاج می باشد. عوامل خطر برای ابتلا به این عارضه شامل سابقه خانوادگی، بیماری های التهابی روده، رژیم غذایی غنی از چربی و کم فیبر، مصرف الکل و سیگار و داشتن پولیپ های روده ای می باشد.
سرطان مقعد
سرطان مقعد در ناحیه مقعد و بافت های اطراف آن شروع می شود. این نوع سرطان نسبت به سایر سرطان های دستگاه گوارش شایع نبوده اما به دلیل علائمی که ایجاد می کند، تشخیص آن به موقع انجام می شود.
سرطان غدد بزاقی
این غدد در نواحی مختلف دهان، گردن و زیر فک قرار دارند و به تولید بزاق که برای هضم غذا و مرطوب نگه داشتن دهان ضروری است، کمک می کنند. سرطان غدد بزاقی در هر یک از این غدد ایجاد می شود اما شایع ترین مکان ها شامل غده پاروتید است. علائم این سرطان شامل توده یا برآمدگی در گردن یا دهان، درد یا حساسیت در ناحیه غده، بی حسی، ضعف در صورت و مشکل در بلع می باشد.
بیشتر بخوانید: آندومتریوز چیست؟
علائم عمومی سرطان دستگاه گوارش
علائم عمومی سرطان دستگاه گوارش به نوع و محل سرطان بستگی دارد اما دارای برخی علائم مشترک هستند که در افراد مبتلا به سرطان های گوارشی مشاهده می شوند:
- تهوع و استفراغ
- کاهش وزن غیرعادی
- درد یا ناراحتی شکمی
- زردی پوست و چشم ها
- احساس سیری زودهنگام
- خستگی و ضعف عمومی
- خونریزی دستگاه گوارش
- مشکلات بلع در سرطان مری یا گلو
- تغییرات در عادات روده مثل ایجاد اسهال یا یبوست مداوم
روشهای تشخیص سرطان گوارش
تشخیص سرطان دستگاه گوارش ترکیبی از روشهای مختلف بوده که به پزشک این امکان را میدهد تا نوع و مرحله بیماری را تعیین کند. پزشک ابتدا با انجام معاینه فیزیکی و بررسی علائم، نشانه هایی از وجود سرطان را بررسی می کند. در ادامه به طور کامل به روشهای تشخیص سرطان گوارش اشاره می نماییم:
- ام آر آی
- آندوسکوپی
- کولونوسکوپی
- آزمایش های خون
- برداشتن نمونه ای از بافت تومور
روشهای درمان سرطان دستگاه گوارش
درمان سرطان دستگاه گوارش به نوع سرطان، مرحله پیشرفت، محل تومور، وضعیت کلی بیمار و عوامل دیگر بستگی دارد. دکتر محمدرضا هاشم پور بعد از روشهای تشخیصی و تعیین نوع سرطان، بهترین روش درمانی را برای شما بر می گزیند. روشهای درمان این عارضه به شرح زیر است:
- جراحی سرطان های گوارش
- رادیوتراپی
- ایمونوتراپی
- شیمی درمانی
- درمان های هدفمند
- مراقبت های حمایتی
نتیجه گیری
با توجه به مطالب ذکر شده در بالا نتیجه می گیریم، سرطان های گوارشی از مهمترین چالش ها در دنیای امروز بوده که با تشخیص دیرهنگام و پیشرفت خاموش، اغلب با پیامدهای جدی همراه می شوند. با این حال، افزایش آگاهی عمومی، پیگیری علائم مشکوک و بهره گیری از روشهای نوین تشخیصی نقش بسزایی در شناسایی زود هنگام و بهبود نتایج درمانی ایفا می کند. در این میان، دکتر محمدرضا هاشم پور به عنوان یکی از بهترین جراحان کولورکتال در تهران با دانش تخصصی و تجربه ارزشمند خود، نقش برجسته ای در درمان بیماران ایفا کرده اند.
