سرطان معده یکی از خطرناک ترین بیماری هایی بوده که دستگاه گوارش را درگیر می کند. این نوع سرطان بی سر و صدا آغاز می شود و تا زمانی که علائم جدی تری ظاهر نشوند، فرد متوجه حضور آن نمی شود. به دلیل شیوع بالا و مرگ و میر قابل توجه ناشی از این بیماری، در این مقاله به بررسی دقیق علل، علائم، انواع، عوارض، عوامل خطر و روشهای تشخیص و روشهای نوین درمانی سرطان معده خواهیم پرداخت پس با ما همراه باشید.
سرطان معده چیست؟
سرطان معده یکی از سرطان های دستگاه گوارش بوده که در بافت داخلی معده آغاز می شود و به تدریج به سایر قسمت های بدن گسترش می یابد. این بیماری در مراحل اولیه بدون علامت بوده که به همین دلیل دیر تشخیص داده می شود. درمان های مختلفی برای آن وجود دارد که با توجه به مرحله بیماری و شرایط بیمار شامل جراحی، شیمی درمانی، پرتو درمانی یا ترکیبی از آن ها می شود.
علت بروز سرطان معده
لازم به ذکر است علت بروز سرطان معده ترکیبی از عوامل ژنتیکی، محیطی و سبک زندگی می باشد. از مهمترین عوامل می توان به عفونت باکتری هلیکوباکتر پیلوری، مصرف زیاد غذاهای دودی، شور و فرآوری شده، استعمال دخانیات، مصرف الکل، سابقه خانوادگی سرطان معده و ابتلا به بیماری های زمینه ای مانند گاستریت مزمن یا کم خونی پرنیشیوز اشاره کرد. همچنین، افزایش سن و جنسیت مرد نیز از عوامل خطر محسوب می شوند. البته داشتن این عوامل به معنای ابتلا به سرطان معده نیست اما احتمال بروز این عارضه را افزایش می دهد.
علائم سرطان معده
همانطور که در بالا ذکر کردیم این عارضه در مراحل اولیه خفیف یا بدون علائم بوده اما با پیشرفت بیماری برخی علائم بروز کرده و شدت آن بیشتر می شود. از جمله شایع ترین علائم این بیماری به شرح زیر است:
- بی اشتهایی
- نفخ یا سوء هاضمه
- کاهش وزن بی دلیل
- ضعف، خستگی و کم خونی
- تهوع یا استفراغ گاهی همراه با خون
- وجود خون در مدفوع یا مدفوع سیاه رنگ
- درد یا ناراحتی مداوم در قسمت بالای شکم
- احساس سیری زودرس بعد از خوردن مقدار کمی غذا
علائم سرطان معده در زنان
علائم سرطان معده در زنان تفاوت زیادی با مردان ندارد اما برخی علائم سرطان معده با مشکلات گوارشی معمول یا تغییرات هورمونی اشتباه گرفته می شود. به طور کلی علائم سرطان معده در زنان به شرح زیر است:
- ضعف و خستگی مداوم
- اختلال در هضم غذا و تهوع
- کاهش وزن ناگهانی بدون رژیم غذایی
- دردهای شکمی پراکنده یا ناراحتی در ناحیه معده
- احساس پری یا نفخ در شکم حتی پس از خوردن وعده های کوچک
علائم سرطان معده در کودکان
کانسر معده در کودکان بسیار نادر است، اما در صورت بروز، با علائم مبهم یا مشکلات شایع گوارشی همراه می باشد که در ادامه برخی از این موارد بیان شده است.
- تهوع و استفراغ
- درد شکمی مداوم
- ضعف و خستگی
- کاهش اشتها و وزن
- احساس سیری زودرس
- رنگ پریدگی و نشانه های کم خونی
بیشتر بخوانید: سرطان کولون چیست؟
انواع سرطان معده
سرطان معده بر اساس نوع سلول ها و محل شروع تومور در معده به چند نوع تقسیم می شود که عبارتند از:
آدنوکارسینوم
شایع ترین نوع سرطان معده بوده که از سلول های غددی پوشش داخلی معده آغاز می شود و بیش از 90٪ موارد سرطان معده را شامل می شود.
لنفوما
نوع نادری از سرطان معده که از سلول های سیستم لنفاوی موجود در دیواره معده منشا می گیرد و به دیگر نقاط معده گسترش پیدا می کنند.
کارسینوئید
این نوع از سلول های تولید کننده هورمون در معده منشأ می گیرد و رشد آهسته ای دارند و اغلب در مراحل اولیه تشخیص داده می شود.
تومور استرومایی دستگاه گوارش
این نوع نادر از سلول های خاصی در دیواره معده به نام سلول های بینابینی کژال منشأ می گیرد و به دو صورت خوش خیم یا بدخیم می باشد و به سرعت به نواحی مختلف بدن گسترش پیدا می کنند.
عوارض کانسر معده
سرطان معده در صورت عدم تشخیص و درمان به موقع، عوارض جدی و تهدید کننده ای برای سلامت فرد ایجاد می کند. برخی از مهمترین عوارض سرطان معده به شرح زیر است:
- درد مزمن شکم
- خونریزی داخلی معده
- تجمع مایع در شکم
- انسداد معده یا روده
- کاهش وزن و سوء تغذیه
- گسترش سرطان به سایر اندام ها
بیشتر بخوانید: آشنایی با انواع بیماری های نشیمنگاهی
روشهای پیشگیری از سرطان معده
پیشگیری از کانسر معده تا حد زیادی با اصلاح سبک زندگی و مراقبت از سلامت دستگاه گوارش امکان پذیر است. برخی از مهم ترین روش های پیشگیری از سرطان معده به شرح زیر است:
- ورزش روزانه به بهبود سلامت عمومی بدن و کاهش خطر ابتلا به سرطان کمک می کند.
- هلیکوباکتر پیلوری یکی از عوامل اصلی بروز سرطان بوده و در صورت تشخیص، درمان به موقع آن بسیار ضروری است.
- مصرف طولانی مدت و خودسرانه داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی به مخاط معده آسیب می زند و سبب افزایش خطر سرطان می گردد.
- چاقی با افزایش خطر بسیاری از سرطان ها از جمله سرطان معده در ارتباط است، بنابراین کنترل وزن اهمیت زیادی در پیشگیری از این بیماری دارد.
- مصرف بیشتر میوه ها، سبزیجات تازه، غلات کامل و کاهش مصرف غذاهای دودی، شور و فرآوری شده نقش مهمی در کاهش خطر سرطان معده دارد.
- استعمال دخانیات و مصرف الکل از عوامل خطر ابتلا به سرطان معده هستند و ترک آنها به طور چشمگیری خطر ابتلا به این عارضه را کاهش می دهد.
- افرادی که سابقه خانوادگی سرطان معده دارند یا دچار علائم گوارشی مکرر هستند، باید تحت نظر پزشک قرار گیرند و در صورت نیاز، آندوسکوپی دوره ای انجام دهند.
عوامل موثر در افزایش خطر ابتلا به سرطان معده
عوامل متعددی احتمال بروز سرطان معده را افزایش می دهند که در ادامه به برخی از مهمترین آنها اشاره می نماییم:
- سن بالای 50 سال
- سابقه خانوادگی سرطان معده
- استعمال دخانیات و نوشیدن الکل
- مردان بیشتر از زنان در معرض ابتلا به سرطان معده هستند.
- قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی خاص مانند گرد و غبار ذغال سنگ، آزبست یا صنایع مرتبط با لاستیک و فلزات سنگین.
بیشتر بخوانید: زخم معده چیست؟
روشهای تشخیص سرطان معده
تشخیص سرطان معده با بررسی علائم بالینی آغاز می شود و سپس پزشک برای تایید بیماری از روش های تصویربرداری و آزمایش های تخصصی استفاده می کند. لازم به ذکر است برای تشخیص این عارضه ابتدا باید به بهترین جراح کولورکتال تهران مراجعه نمایید. به طور کلی روشهای تشخیص این عارضه به شرح زیر است:
- بیوپسی
- ام آر آی
- سی تی اسکن
- اندوسونوگرافی
- آزمایش های خون
- آندوسکوپی دستگاه گوارش فوقانی
روشهای درمان کانسر معده
درمان سرطان معده به مرحله و نوع تومور بستگی دارد و ترکیبی از روشهای مختلف است. مهمترین روش های درمان سرطان معده به شرح زیر است:
- جراحی سرطان معده
- شیمی درمانی
- پرتو درمانی
- ایمونوتراپی
نتیجه گیری
با توجه به مطالب ذکر شده در بالا نتیجه می گیریم، سرطان معده یکی از مهمترین و پیچیده ترین بیماری های گوارشی بوده که تشخیص زودهنگام آن نقش بسزایی در بهبود کیفیت زندگی و افزایش طول عمر بیماران دارد. اگرچه عوامل متعددی مانند عفونت هلیکوباکتر پیلوری، سبک زندگی ناسالم، تغذیه نامناسب و زمینه های ژنتیکی در بروز این بیماری نقش دارند اما با افزایش آگاهی عمومی، غربالگری به موقع و پیروی از توصیه های پزشکی میتوان تا حد زیادی از پیشرفت این عارضه جلوگیری نمود. از جمله پزشکان برجسته در این حوزه، دکتر محمدرضا هاشم پور، جراح کولورکتال، با تجربه و دانش تخصصی خود توانسته اند در درمان جراحی بیماران مبتلا به تومورهای گوارشی از جمله سرطان معده نقشی مؤثر ایفا کنند.
