سرطان رکتوم یکی از انواع سرطان های دستگاه گوارش بوده که از بافت پوششی رکتوم (انتهای روده بزرگ) منشا می گیرد. این بیماری به آرامی پیشرفت کرده و در مراحل اولیه علائم خاصی ندارد. با این حال، در صورت عدم تشخیص و درمان به موقع به سایر نواحی بدن گسترش می یابد. تشخیص زودهنگام از طریق کولونوسکوپی و بررسی های آزمایشگاهی، کلید اصلی موفقیت درمانی است. در این مقاله قصد داریم به بررسی علت بروز، علائم، روشهای پیشگیری، تشخیص و درمان این عارضه می پردازیم پس با ما همراه باشید.
سرطان رکتوم چیست؟
سرطان رکتوم یکی از انواع سرطان های دستگاه گوارش بوده که در قسمت پایینی روده بزرگ به نام رکتوم آغاز می شود. رکتوم که در انتهای روده بزرگ قرار دارد، محل عبور مدفوع به سمت مقعد است. سرطان رکتوم از پولیپ های غددی غیرسرطانی شروع می شود که به مرور زمان به سرطان تبدیل می شوند. این بیماری به تدریج گسترش یافته و به بافت های اطراف و حتی غدد لنفاوی و سایر اعضای بدن متاستاز می دهد. درمان سرطان رکتوم به مرحله سرطان و وضعیت کلی بیمار بستگی دارد.
دلایل بروز سرطان راست روده
سرطان راست روده یا رکتوم مانند سایر انواع سرطان ها به دلیل ترکیبی از عوامل ژنتیکی، محیطی و رفتاری بروز می کند. برخی از دلایل و عوامل خطر شناخته شده برای بروز این نوع سرطان عبارتند از:
- سن بالا: خطر ابتلا به سرطان رکتوم با افزایش سن بیشتر می شود و بیشتر موارد ابتلا در افراد بالای 50 سال مشاهده می شود.
- رژیم غذایی ناسالم: مصرف زیاد گوشت های فرآوری شده، چربی های اشباع شده و غذاهای کم فیبر سبب ابتلا به این عارضه می گردد.
- دیابت نوع 2: افرادی که به دیابت نوع 2 مبتلا هستند به ویژه اگر بیماری شان به خوبی کنترل نشود، بیشتر در معرض ابتلا به سرطان رکتوم قرار دارند.
- بیماری های التهابی روده: بیماری هایی مانند کولیت اولسراتیو و بیماری کرون که باعث التهاب مزمن در روده می شوند، خطر ابتلا به این عارضه را افزایش می دهند.
- چاقی و اضافه وزن: چاقی یکی از عوامل خطرساز برای سرطان رکتوم است. افرادی که دارای اضافه وزن یا چاقی هستند به ویژه در ناحیه شکم، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به این نوع سرطان قرار دارند.
- پولیپ های روده ای: پولیپ های آدنوماتوز روده ای که ضایعات غیرسرطانی هستند، به مرور زمان به سرطان رکتوم تبدیل می شوند. افرادی که پولیپ های رودهای داشته اند در معرض خطر بالاتری برای ابتلا به سرطان رکتوم قرار دارند.
- سابقه خانوادگی: سابقه خانوادگی سرطان رکتوم یا سایر سرطان های کولورکتال خطر ابتلا به سرطان رکتوم را افزایش می دهد. برخی از اختلالات ارثی مانند پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی یا سندروم لینچ نیز منجر به ابتلا به این بیماری می شوند.
علائم سرطان رکتوم
علائم سرطان راست روده در مراحل اولیه قابل توجه نمی باشند اما با پیشرفت سرطان، برخی نشانه ها ظاهر می شوند. علائم رایج سرطان رکتوم به شرح زیر است:
- خستگی شدید و ضعف عمومی بدن
- احساس نفخ، سنگینی یا پر بودن در شکم
- درد یا ناراحتی در ناحیه مقعد یا پایین شکم
- مشاهده خون قرمز روشن در مدفوع یا خونریزی از مقعد
- کاهش وزن سریع و غیرقابل توجیه بدون تغییر در رژیم غذایی یا فعالیت بدنی
- برخی از افراد احساس می کنند که نیاز به دفع مدفوع دارند، حتی اگر رودهها خالی باشند.
- فرد دچار تغییرات در اجابت مزاج می شود مانند اسهال یا یبوست مداوم یا احساس ناتمام بودن دفع مدفوع.
نکته: لازم به ذکر است در برخی موارد این علائم ناشی از مشکلات دیگر گوارشی نیز می باشند و همیشه به معنای ابتلا به سرطان رکتوم نیستند. بنابراین در صورت تجربه این علائم با به بهترین جراح کولورکتال تهران مراجعه نمایید تا با بررسی علائم بهترین روش درمان را برای شما عزیزان در نظر بگیرد.
چه افرادی بیشتر در خطر ابتلا به سرطان رکتوم هستند؟
- افرادی که به بیماری های مزمن التهابی روده مانند کولیت اولسراتیو یا بیماری کرون مبتلا هستند.
- استفاده از سیگار و مصرف الکل در مقادیر زیاد یکی از عوامل خطر برای سرطان رکتوم به شمار می رود.
- سن یکی از مهمترین عوامل خطر ابتلا برای سرطان رکتوم است. بیشتر موارد ابتلا در افراد بالای 50 سال مشاهده می شود.
- افرادی که به دیابت نوع 2 مبتلا هستند، کسانی که بیماری شان کنترل نشده است، بیشتر در معرض ابتلا به سرطان رکتوم قرار دارند.
- افراد چاق یا دارای اضافه وزن یعنی کسانی که چربی زیادی در ناحیه شکم دارند، بیشتر در معرض ابتلا به سرطان رکتوم هستند.
- افرادی که در خانواده شان سابقه سرطان رکتوم یا سرطان های دیگر روده بزرگ دارند، به ویژه اگر چند نفر از اعضای نزدیک خانواده به این بیماری مبتلا شده باشند، بیشتر در معرض خطر هستند.
بیشتر بخوانید: سرطان معده چیست؟
روشهای پیشگیری از سرطان رکتوم
- مصرف غذاهای غنی از فیبر، میوه ها، سبزیجات و غلات کامل خطر ابتلا به سرطان را کاهش می دهد.
- ورزش منظم و حفظ فعالیت بدنی به کاهش خطر ابتلا به انواع مختلف سرطان ها مثل سرطان روده، کمک می کند.
- همچنین، کاهش مصرف چربی های اشباع شده، گوشت های فرآوری شده و غذاهای سرخ کرده به کاهش خطر کمک می کند.
- استعمال سیگار و استفاده از تنباکو عامل اصلی بسیاری از سرطان ها است. همینطور صرف بیش از حد الکل با افزایش خطر ابتلا به سرطان مرتبط است.
- پیشگیری از سرطان رکتوم به کمک تغییرات در سبک زندگی، انجام آزمایش های غربالگری و رعایت توصیه های پزشکی به کاهش خطر ابتلا به این بیماری کمک می کند.
- چاقی و اضافه وزن یکی از عوامل خطر مهم برای بسیاری از سرطان ها است. بنابراین، حفظ وزن سالم از طریق رژیم غذایی متعادل و فعالیت بدنی در پیشگیری از سرطان موثر می باشد.
روشهای تشخیص سرطان راست روده
به طور کلی روشهای مختلفی برای سرطان راست روده وجود دارد که در ادامه به برخی از مهمترین روشهای تشخیص این عارضه اشاره می نماییم:
- کولونوسکوپی
- نمونه برداری
- تصویربرداری سی تی اسکن یا ام آر آی (MRI)
- تست خون مخفی در مدفوع برای شناسایی خون پنهان در مدفوع
بیشتر بخوانید: بیماری های نشیمنگاهی چیست؟
روشهای درمان سرطان رکتوم
بهتر است بدانید درمان سرطان این عارضه به مرحله پیشرفت سرطان، وضعیت کلی بیمار و موقعیت تومور بستگی دارد. در ادامه به برخی از مهمترین روشهای درمان این عارضه اشاره می نماییم:
- جراحی
- شیمی درمانی
- پرتودرمانی
- درمان هدفمند دارویی
نتیجه گیری
با توجه به مطالب ذکر شده در بالا نتیجه می گیریم، سرطان رکتوم یکی از انواع شایع سرطان های دستگاه گوارش بوده که معمولا از سلول های پوشاننده دیواره داخلی راست روده شروع می شود. تشخیص زودهنگام این بیماری نقش بسیار مهمی در موفقیت درمان دارد. روشهای درمانی شامل جراحی، شیمی درمانی و پرتودرمانی بوده که با توجه به مرحله بیماری و شرایط شما عزیزان انتخاب می شوند. در این میان، دکتر محمدرضا هاشم پور به عنوان یکی از برجسته ترین جراحان کولورکتال در تهران با تبحر بالا و بهره گیری از روشهای نوین جراحی نقش مؤثری در بهبود نتایج درمانی بیماران مبتلا به سرطان رکتوم ایفا کرده است.
